Depresyon Tedavisi İlaçsız Olur mu ?

Toplumun büyük bir kısmını olumsuz etkileyen ve sağlık profosyonelleri de dahil çoğumuz tarafından "sadece psikolojik" bir sorun olduğu düşünülen önemli bir hastalık.
Depresyonda öne sürülen en önemli tez seratonerjik ve dopaminerjik sistemlerin yetersizliği ile ilişkili ve doğal olarak verilen ilaç tedavileri de bu sistem üzerinden çalışıyor. Birçok seçenek olmakla birlikte en çok tercih ettiğimiz ilaç grubu ssri olarak belirtiğimiz seratonin geri alım inhibitörleridir, yani seratonin düzeyini nöronlar arası sinaptik alan dediğimiz boşlukta geri alımını engelleyerek artırmayı hedefliyoruz. Peki neden bu mekanizma her hastada çalışmıyor ?

Öncelikle size bu makalenin yazılmasının asıl nedeni olan ve son yıllarda da çalışmaların yoğunlaştığı depresyonun en önemli fiyolojik nedenini belirteyim İNFLAMASYON ! Burada bahsettiğimiz inflamasyon basitçe mikropsuz iltahap gibi düşünülebilir. Siz sistemdeki inflamasyon yükünü azaltmadan ne yaparsanız yapın depresyonunuzu düzeltemezsiniz. Peki neden ? Seratonin ve dopamin teorisi açısından konuya bakacak olursak, seratonin ve dopamin öncü proteinleri olan triptofandan ve tirozinden ortamda inflamasyon varsa bu nörotransmitterler oluşamıyor, biyokimyasal yolaklar başka şekilde çalışıyor.

Bir diğer problem eğer sizin midenizde yeteri kadar asit yoksa ya da protein sindirimi konusunda yetersizlk ya da barsaklarınızda bakteri dengesinin bozulduğu durumlar varsa triptofan tirozin oluşturamaz ve bunlarının kana geçişini sağlayamazsınız. Bu maddeler olmadığında kullandığınız ilaçlar işe yarar mı ?

Yine bir başka mesele daha var. Triptofandan seratonin ve tirozinden dopamin oluşturmak için en önemli yardımcı faktör D vitaminidir ve olmazsa olmaz, bir diğeri b6 vitaminidir. Yine aynı soruyu soracağım toplumun büyük bölümünde d vitamini eksik, bu kişilerde ilaç işe yarar mı? Sizde seratonin dopamin yoksa ilaçların bunu sağlamasını bekleyemeyiz.

Bir diğer konu her zaman dopamin ve seratoninden biri düşük müdür ?

Cevap hayır, zaman içinde size metilasyon denen hayati bir konudan bahsedeceğim, bazı kişilerde bu sistem hızlı çalışır ve bu overmethylation olarak adlandırılır siz bu bireylere seratonerjik ya da dopaminerjik ilaçlar verdiğinizde sıkıntılarının artması olasıdır. Bu kişilerde en önemli takviyenin folik asit türevleri olması muhtemeldir (türevi diyorum çünkü folik asit sentetik formdur etkin formlar daha güvenli folinik asit gibi) (tabi d vitamini, b12, magnezyum, çinkonun normal olduğunu varsayıyorum...)
Depresyondaysanız:
1- Mide barsak sistemi konusunda destek alın (paleo, taş devri, gaps diyeti gibi)- Barsak sorununuz varsa inflamasyonu kontrol etmek çok güç
2- Eksik vitamin minerallerin yerine konulması (özellikle d, b12, b6, magnezyum, çinko, demir)
3- Özellikle şema terapi (içinde bdt ve dinamik psikoterapiden öğeler taşıyan) alabilirsiniz ya da bilinçli farkındalık (mindfulness) üzerine yoğunlaşabilirsiniz
4- Antiinflmatuar etkinliği olan omega 3, kurkumin (zerdeçal), koenzim q10 gibi takviyeleri de hekiminiz kontrolünde gözden geçirebilirsiniz
Uzm. Dr. Deniz Şimşek
GAPS Practitioner
Orthomolecular Medicine Researcher